KHA ÖZEL HABER | 600 BİN ESNAFIN ANAYASAL ÇIĞLIĞI: “LÜTUF DEĞİL, HAKKIMIZI İSTİYORUZ!”

Yayın Tarihi: 18/05/2026

Devlete 60 Milyar TL Kazandıracak Çözüm Masada: 1982-2008 Arası Bağ-Kur Tescil Mağdurları Meclis’ten Adalet Bekliyor!

İZMİR (KHA) – Türkiye ekonomisinin bel kemiği olan esnaf ve sanatkarlar, geçmiş yıllarda devlet eliyle yapılan hukuki düzenlemelerin kurbanı oldu. 1982 ile 2008 yılları arasında vergisini ödeyen, meslek odalarına tescilini yaptıran ancak Bağ-Kur’un re’sen (kendiliğinden) yapması gereken kayıt işlemlerinin ihmal edilmesiyle sistem dışı kalan yaklaşık 600 bin esnaf, büyük bir sosyal güvenlik kriziyle karşı karşıya. BAĞ-KUR ve Emeklileri Derneği (BAĞ-DER) öncülüğünde seslerini duyurmaya çalışan mağdurlar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Çalışma Bakanlığı’na çağrıda bulunarak; “Biz af ya da lütuf istemiyoruz, Anayasal hakkımızı istiyoruz” diyor.

6 Aylık “Sessiz” Süreç 20 Yıllık Emeği Nasıl Gasp Etti?

Mağduriyetin hukuki temelinde, 10 Nisan 2000 tarihinde çıkarılan 1479/18 sayılı geçici madde yatıyor. Bu düzenlemeyle, kurumun ihmali yüzünden yapılmayan Bağ-Kur kayıtları için esnafa haberdar edilmeksizin sadece 6 aylık bir başvuru süresi tanındı. O dönemde yaşanan ekonomik krizler, deprem felaketleri ve iletişim yetersizlikleri nedeniyle durumdan haberdar olamayan ya da primini o an peşin ödeyemeyen esnafların, 15-20 yıllık fiili çalışmaları devlet arşivlerinde vergi kayıtlarıyla sabit olduğu halde tamamen silindi.

Bugün yaşları 55 ile 70 arasında değişen yüz binlerce esnaf, SSK’lı bir işçiden tam 4.000 gün (11 yıl) daha fazla çalışmak zorunda bırakılarak açık bir ayrımcılığa maruz kalıyor. T.C. Anayasası’nın 60. maddesinde yer alan “Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir” ilkesi, 600 bin esnaf için adeta kağıt üzerinde bırakılmış durumda.

Deprem, Kriz ve 70 Yaşında Bir Hak Mücadelesi: Şükran Cengiz Çelikkaya

Bu sistemik mağduriyetin en somut ve yürek burkan simgelerinden biri de BAĞ-DER İkinci Başkanı Şükran Cengiz Çelikkaya oldu. Şükran Hanım’ın hayat hikayesi, Türk esnafının cefakar özetini gözler önüne seriyor:

• 1987-1999: Eşiyle birlikte kurduğu iş yerinde Türk Hava Yolları (THY) için parfüm üretti, istihdam sağladı, vergisini kuruşu kuruşuna ödedi.
• 1999 Depremi: 17 Ağustos felaketinde iş yeri ağır hasar gördü, tüm birikimi bir gecede yok oldu. Kızlarını okutabilmek için ellerinde kalan son ürünleri satarak hayata tutunmaya çalıştı.
• 2000’ler ve Kriz: Yeniden ayağa kalkmaya çalışırken bu kez ekonomik kriz vurdu. Ticari hayat şartları ve ağır hastalıklar nedeniyle prim ödeme imkanı bulamadı. Pes etmedi; nakış hocalığı, öğretmenlik ve resim atölyesiyle üretime devam etti.
• Bugün: 70 yaşında, anemi (kansızlık) hastası olan Şükran Hanım, bir yandan kalp hastası olan eşine bakarken, diğer yandan emeklilik hakkı elinden alındığı için hâlâ aktif olarak çalışmak zorunda.

BAĞ-DER Kurucu Başkanı Hüseyin Aslan, Şükran Hanım’ın durumunu Cumhurbaşkanı Erdoğan’a hitaben yaptığı açıklamada şu sözlerle özetliyor: “40 yıl fiilen çalışan, vergi ödeyen bu insanların emeklilik hakkı neden geçici yasalarla engellendi? 70 yaşındaki bir esnafın hasta haliyle hâlâ sokakta, atölyede güvencesiz çalışması bu ülkenin ortak vicdan yarasıdır.”

Devletin Hazinesine 60 Milyar TL Faizsiz Gelir İmkanı

Haber ajansımızın yaptığı analize göre, esnafların bu talebi devlet bütçesine yük olmak bir yana, Hazine’ye devasa bir kaynak sunuyor. Geriye dönük tescil ve borçlanma hakkı tanınması durumunda; 600 bin mağdur esnafın ortalama 100.000 ₺ borçlanma primi ödemesiyle, devletin kasasına tek kuruş maliyet oluşmaksızın tam 60 Milyar TL nakit gelir girecek. Esnaf, geçmiş yılların primini kendi cebinden ödeyerek hakkını satın almak istiyor.

Masadaki 5 Acil Çözüm Önerisi

EYT düzenlemesinde tamamen kapsam dışı bırakılan Bağ-Kur tescil mağdurları, TBMM gündemine gelecek ilk torba yasada şu 5 maddenin yer almasını talep ediyor:

1. Geriye Dönük Tescil Hakkı: 1982-2008 yılları arasında vergi ve oda kaydı olan tüm esnafa geriye dönük tescil hakkı verilsin.
2. 9.000 Gün Şartının Esnetilmesi: SSK ile norm birliği sağlanarak esnafın emeklilik prim gün şartı adil bir seviyeye çekilsin.
3. Acil Sağlık Güvencesi: İlerlemiş yaşları ve hastalıkları nedeniyle tescil bekleyen tüm esnaflara derhal sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı tanınsın.
4. Uzun Vadeli Borçlanma: Prim ödemeleri için esnafa faizsiz, yapılandırılmış ve uzun vadeli ödeme kolaylığı sağlansın.
5. Torba Yasaya Eklenmesi: Çözümün daha fazla gecikmeden mecliste yasalaşması sağlansın.

Avrupa’nın birçok ülkesinde (Almanya, Fransa, İtalya) esnaf ile işçi aynı haklara sahipken ve geriye dönük tescil hakkı korunurken, Türkiye’de Ahilik geleneğinden gelen esnafın bu şekilde yalnız bırakılması kamuoyu vicdanını yaralamaya devam ediyor. Gözler şimdi Ankara’da; meclisin ve siyasi iradenin 600 bin esnafın bu haklı ve hukuki feryadına vereceği yanıtta.