Yayın Tarihi: 05/06/2026
turkiye -haber-ajanslari-kaya-haber-ajansi-ağrili-gazeteciler-prof-dr-zakir-kaya -kha-
Özbekistan’ın tarihi Buhara şehrinde düzenlenen kapsamlı programlarla yeniden uluslararası gündeme taşındı. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı koordinasyonunda ve Özbekistan Devleti’nin daveti üzerine gerçekleştirilen resmi ziyaret kapsamında; Türk dünyasının ortak kültürel mirası, Türkmen halılarının tarihi ve taşıdığı medeniyet değerleri ele alındı.
Türkmenistan’da her yıl mayıs ayının sonunda büyük bir coşku ve devlet törenleriyle kutlanan “Türkmen Halısı Bayramı”, Türkmen halkının halıcılık sanatına verdiği değerin en önemli göstergelerinden biri olarak dikkat çekiyor. Asırlardır Türk kültürünü, tarihini ve medeniyet anlayışını motiflerinde yaşatan Türkmen halıları; yalnızca bir el sanatı değil, aynı zamanda Türk dünyasının ortak kültürel mirasını taşıyan önemli bir medeniyet sembolü olarak kabul ediliyor.
Türkmen halılarının önemini vurgulamak amacıyla gerçekleştirilen temaslar kapsamında; Buhara Valiliği, Türkiye Cumhuriyeti Özbekistan Büyükelçiliği, Türkmenistan’ın Özbekistan Büyükelçiliği, SD Türkmen Halıcılık Merkezi ve Türkmen Halı Müzesi organizatörlüğü çerçevesinde Buhara Devlet Üniversitesi ziyaret edildi.
Buhara Devlet Üniversitesi’nde düzenlenen seminerde Türkmen halılarının tarihi geçmişi, motiflerinin taşıdığı anlamlar, kültürel hafızadaki yeri ve Türk dünyası açısından önemi kapsamlı şekilde değerlendirildi.
Programda konuşmacı olarak yer alan 23. Dönem AK Parti Düzce Milletvekili ve Yeni Yüzyıl Üniversitesi Dekanı Prof. Dr. Celal Erbay konuşmasında, Türk halklarının geleceğinin ortak olduğunu ifade ederek, Türkmen halılarının da ortak geçmişi yansıttığını belirtti. Erbay, Türkmen halılarının yalnızca estetik bir sanat ürünü olmadığını, tarihin belgesi olduğunu ve her rengin her motifin ayrı bir değer olduğunu aynı zamanda Türk milletinin tarihini, inancını, yaşam biçimini ve medeniyet anlayışını yansıtan önemli kültürel miras unsurlarından biri olduğunu ifade etti. Türkmen halılarının Türk dünyasının ortak hafızasını taşıyan güçlü bir sembol olduğunu vurgulayan Erbay, bu kültürel değerlerin korunarak gelecek nesillere aktarılmasının büyük önem taşıdığını belirterek, organizasyonunun mimarisi olan SD Halıcılık Merkezi Yönetim Kurulu Başkanı Solmaz Cumayeva’ya ve Buhara Devlet Üniversitesi Rektörlüğü’ne teşekkürlerini iletti.
- Dönem AK Parti İzmir Milletvekili ve BASAM Başkanı Rıfat Sait ise, Türk Devletleri Teşkilatı vizyonu kapsamında yürütülen “Türk Devri Yüzyılı” projesi içerisinde Türkmen halılarının ve Türkmen kültürünün özel bir başlık altında ele alınacağını ifade etti. Sait, Türkmen halılarının Türk cumhuriyetleri nezdinde ortak kültürel değer olarak işleneceğini ve proje kapsamında “SD Türkmen Halısı” projesine yönelik özel çalışmalar gerçekleştirileceğini belirtti. Ayrıca Türkmen kültürünün en önemli değerlerinden biri olan Türkmen Halılarının, Türk Devri Yüzyılı Projesi içerisinde önemli kültürel faaliyet alanlarından biri olarak dahil olacağını dile getirdi.
Programın organizasyonunu üstlenen SD Halıcılık Merkezi ve Türkmen Halı Müzesi Yönetim Kurulu Başkanı Solmaz Cumayeva, katılımcılara birliğin önemini vurgulayarak uzun vadeli uluslararası bir proje olan “SD Türkmen Halıcılık” müzesi hakkında detaylı bilgiler aktardı. Cumayeva, bir Türkmen el yapımı halısında, her ipliğin ve her desenin şifreli bir tarih taşıdığını Türk halklarının gerçek bir taş kitabı olduğunu ifade etti. Ancak günümüzde eski süslemelerin birçok anlamının kaybolduğunu ve yanlış yorumlandığı noktasında vurgu yaptı. Türkmen halılarının asırlardır süregelen mirasını korumak amacıyla büyük mücadeleler verildiğini ifade eden Cumayeva konuşmasında, ana hedefinin Buhara’daki SD Türkmen Halı Müzesi’ni kalıcı bir uluslarası araştırma merkezine dönüştürmek istediğini belirtti. Bu kapsamsa dünyanın farklı ülkelerinden bilim insanları, tarihçiler, etnograflar ve araştırmacılar için aylık bilimsel çalışma programlarının başlatılacağını ifade etti. Program kapsamında uzmanların müze arşivlerine ve nadir halı koleksiyonlarına erişim sağlayarak ortak akademik çalışmalar yürüteceği kaydedildi.
Her yıl Buhara’da uluslararası bilimsel konferans düzenlenmesinin planlandığını belirten Cumayeva, bu organizasyonların halı dokumacılığı ve Türk kültür tarihi alanındaki yeni araştırmaların paylaşılacağı önemli bir platform olacağını söyledi.
Türk kurumlarıyla yürütülen iş birliklerine de değinen Cumayeva, Özbekistan, Türkmenistan ve Türkiye’nin bilimsel ve kültürel potansiyelinin ortak projelerde bir araya geleceğini ifade etti. Türk akademisyenler ve araştırmacılar, Buhara’da düzenlenecek bilimsel çalışma programlarına resmi olarak davet edilirken, SD Türkmen Halı Müzesi’nin bu çalışmalara her türlü akademik ve organizasyonel desteği sunmaya hazır olduğu belirtildi.
Hep birlikte, halı desenlerine kodlanmış ortak atalarımızın gizli metinlerini dünyaya gösterme çağrısında bulundu.
Gerçekleştirilen resmi ziyaretler kapsamında Türkmenistan’ın Özbekistan Büyükelçiliği de ziyaret edildi. Ziyarette; Prof. Dr. Celal Erbay, Avrasya Yerel Yönetimler Birliği Başkanı Hasan Cengiz, 24. Dönem İzmir Milletvekili Rıfat Sait, Türk Devri Yüzyılı Projesi Yapımcısı Fatih Gülmen ve proje koordinatörü Av.Mustafa Sert ile heyeti ve organizasyonu gerçekleştiren SD Halıcılık Merkezi Yönetim Kurulu Başkanı Solmaz Cumayeva yer aldı. Görüşmelerde Türk Devletleri Teşkilatı vizyonu doğrultusunda yürütülen “Türk Devri Yüzyılı” programı kapsamında “SD Türkmen Halısı” projesi ile ortak hareket edileceği belirtildi.
Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti Özbekistan Büyükelçiliği’ne de ziyaret gerçekleştirilerek, Türk dünyasının kültürel bütünleşmesine katkı sağlayacak çalışmalar hakkında değerlendirmelerde bulunuldu. Program kapsamında yürütülen temaslarda; Türkiye, Türkmenistan, Özbekistan ve tüm Türk dünyası arasındaki kültürel bağların güçlendirilmesi, ortak mirasın korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması hedefi ön plana çıktı.
Türkmen halıcılığının yaşatılması, dünyaya tanıtılması ve gelecek nesillere aktarılması adına yürüttüğü çalışmalardan dolayı SD Türkmen Halıcık Merkezi Yönetim Kurulu Başkanı Solmaz Cumayeva’ya teşekkür edildi. Programda, Türkmen halılarının Türk milletinin ortak tarihini, kültürel birlik ruhunu ve köklü medeniyet anlayışını yansıtan en önemli değerlerden biri olduğu ifade edildi.
Gerçekleştirilen programın; Türkiye, Türkmenistan, Özbekistan ve tüm Türk dünyası arasındaki kültürel dayanışmanın güçlenmesine, ortak tarihi mirasın uluslararası düzeyde tanıtılmasına ve Türk dünyasının kültürel birlik vizyonuna önemli katkılar sunması hedefleniyor.
